DERS BİYOLOJİ & BİYOCAFE » Ders Notları http://www.dersbiyoloji.com Biyoloji Kaynak Sitesi Fri, 03 Feb 2012 22:45:32 +0000 en hourly 1 http://wordpress.org/?v=3.3.1 Eşeysiz üreme ile eşeyli üreme karşılaştırması http://www.dersbiyoloji.com/eseysiz-ureme-ile-eseyli-ureme-karsilastirmasi.html http://www.dersbiyoloji.com/eseysiz-ureme-ile-eseyli-ureme-karsilastirmasi.html#comments Tue, 23 Mar 2010 18:26:49 +0000 Zafer COŞKUN http://www.dersbiyoloji.com/?p=663  

 
Eşeysiz çoğalma (üreme) ve Eşeyli çoğalma (üreme) için karşılaştırmalı tablo için yazının devamını okuyunuz.
 
 
Eşeysiz üreme ile eşeyli üreme karşılaştırması.
Eşeysiz çoğalma (üreme)
Eşeyli çoğalma (üreme)
1. Temelini mitoz bölünme oluşturur.

2. Erkeklik ve dişilik yoktur (Cinsiyet yok)

3.Tek bir ata canlı bulunur. Yavru bireyler ata canlıdan mitoz bölünme ile oluşur.

 4. Oluşan canlıların bütün genetik özellikleri ata canlının aynısıdır.  Canlıların çeşitliliğinde etkisi yoktur.

5. Oluşan bireylerin ortam şartlarına dayanıklılıkları aynıdır.

1. Temelini mayoz bölünme oluşturur. (Mitoz bu tip üremede hücre sayısını arttırır.)
2. Cinsiyet vardır. (Erkek ve dişi olmak üzere iki birey bulunur.
3. Bu tip üremede mayoz bölünme ile önce gametler oluşur, daha sonra gametler birleşir (döllenme) zigot oluşur. Zigot da mitozla gelişerek canlıyı oluşturur.
4 Eşeyli üremede canlılar arasında gen alışverişi olduğundan oluşan canlılar anne ve babadan farklı özelliklere sahip olur. Çeşitlilik sağlanmış olur.
5. Bu da ortam şartlarına daha dayanıklı bireylerin oluşmasını sağlar.
 

]]> http://www.dersbiyoloji.com/eseysiz-ureme-ile-eseyli-ureme-karsilastirmasi.html/feed 0 Mitoz ve Mayoz Karşılaştırması http://www.dersbiyoloji.com/mitoz-ve-mayoz-karsilastirmasi.html http://www.dersbiyoloji.com/mitoz-ve-mayoz-karsilastirmasi.html#comments Tue, 23 Mar 2010 18:03:44 +0000 Zafer COŞKUN http://www.dersbiyoloji.com/?p=657  Mitoz ve Mayozun Benzer Yönleri

1. Hücre sayısı artırılır.
2. Üreme gerçekleştirilir.
3. DNA’lar kendilerini eşler.
4. Kardeş kromatitler ayrılır.
5. Türün kromozom sayısı korunur (mayozda döllenmenin de yardımıyla).
6. Sentrozom eşlenmesi, çekirdek zarı ve çekirdekçiğin erimesi, sitoplaz manın bölünmesi gibi bölünme olayları gerçekleşir.

Mitoz ve Mayoz Bölünme Arasındaki Farklar
Mitoz Bölünme
Mayoz Bölünme
1. Her çeşit hücre (n, 2n ve 3n) mitoz geçirebilir.
2. Çok hücreli canlıların vücut hücrelerinde görülür.
3. Vücudun bütün doku ve organlarında görülür.
 
4. Oluşan hücrelerin kromozom sayısı ve yapısı ana hücreyle ve birbirleriyle aynıdır.
5. Oluşan hücreler canlının gelişmesini sağlar.
6. Bölünme sonucu iki hücre oluşur.
7. Çekirdek ve sitoplazma bölünmesi bir kez gerçekleşir.
8. Bölünme sırasında tetrat, sinapsis ve krosing over olayları görülmez
9. Zigotun oluşumundan ölümüne kadar devam eder.
10.Eşeysiz üreme, büyüme, gelişme ve rejenerasyonu sağlar.
11.Canlılarda karakterlerin sabitliliğini sağlar.
12.0luşan hücreler tekrar mitoz geçirebilir.
 
1. Sadece diploit (2n) hücreler mayoz geçirebilir.
2. Çok hücreli canlıların üreme ana hücrelerinde görülür.
3. Hayvanların ve çiçekli bitkilerin üreme organlarında görülür.
4. Oluşan hücrelerin kromozom sayısı ve yapısı ana hücreyle farklıdır.
5. Oluşan hücreler üremeyi sağlar.
6. Bölünme sonucu dört hücre oluşur.
7. Çekirdek ve sitoplazma bölünmesi iki kez gerçekleşir.
8. Bölünme sırasında profazda tetrat, sinaps ve krosing over olayları görülür.
9. Ergenlik döneminde başlar, üreme dönemi boyunca sürer.
10. Eşeyli üremenin gerçekleşmesini sağlar.
 
11. Canlılarda kalıtsal çeşitliliği sağlar.
12. Oluşan hücreler tekrar Mayoz geçiremez.
 

Bitki ve hayvan hücresi bölünmesindeki farklar

1. Sitoplazma böünmesi: Hayvan hücresinde boğumlanma şeklinde, Bitki hücresinde ara lamel oluşarak

2. İğ ipliklerinin oluşumu: Hayvan hücresinde sentrozom tarafından oluşturulur. Bitki hücresinde stoplazmik proteinler.

3. Hayvan hücresinde sentrozom görev alır. Bitkilerde sentrozom yoktur.

]]> http://www.dersbiyoloji.com/mitoz-ve-mayoz-karsilastirmasi.html/feed 0 Ekoloji İle İlgili Kavramlar http://www.dersbiyoloji.com/ekoloji-ile-ilgili-kavramlar.html http://www.dersbiyoloji.com/ekoloji-ile-ilgili-kavramlar.html#comments Fri, 05 Mar 2010 19:41:38 +0000 Zafer COŞKUN http://www.dersbiyoloji.com/?p=543  


EKOLOJİ: Canlıların birbirleriyle ve çevreleriyle olan ilişkilerini inceleyen bilim dalıdır.

TÜR: Ortak bir atadan gelen, yapı ve görev bakımından benzer organları bulunan, kendi aralarında doğal olarak çiftleşebilen ve çiftleştiklerinde verimli döller verebilen canlılara tür denir.

POPULASYON:Belli sınırlar içinde yaşayan, aynı tür canlıların oluşturduğu topluluğa denir.
-Bir göldeki alabalıklar
-Ormandaki çam ağaçları-Mağaradaki yarasalar

KOMÜNİTE: Belirli bir bölgede, farklı popülasyonların bir araya gelerek oluşturdukları,uyumlu birlikteliklerdir.
-Bir göldeki balıklar
-Ormandaki ağaçlar

EKOSİSTEM: Canlılar,cansız çevreleriyle birlikte ekosistemi oluşturur.

BİYOSFER:Yeryüzündeki canlıların yaşama koşullarına uygunluk gösteren her yer biyosferi tanımlar.Okyanusun derinliklerinden 10bin metre yüksekliğe kadar olan alan biyosfer katmanıdır.

HABİTAT: Canlıların yaşamına uygunluk gösteren alanlardır.Canlının yaşadığı adrestir.Örn:Ankara keçisi,Ankara’da yaşar.

NİŞ: Canlıların yaptığı iştir. Canlıların yaşamlarını sürdürebilmeleri için yaptıkları tüm faaliyetlerdir.

BİYOTOP: Canlıların yaşamlarına uygun çevre koşullarına sahip bölgelerdir.

FLORA: Bitkilerin yaşamlarını sürdürebildiği alanlardır.

FAUNA: Hayvanların yaşamlarını sürdürebildiği alanlardır.

BASKIN TÜR: Bir yaşama birliğinde yer alan en belirgin türdür.
SÜKSESYON(ARDILLIK): Çevresel faktörlerin etkisiyle, baskın türün yerini başka bir baskın türün almasıdır.

EKOTON: İki yaşama birliğinin kesişme bölgesidir.Bu bölgede canlıların çeşitliliği çok fazladır.

MİKROKLİMA: Bazı bölgelerde sıcaklık,ışık,yağış gibi faktörlerin etkisiyle farklı iklim özelliklerin ortaya çıkmasıdır.

AV-AVCI İLİŞKİSİ
Popülasyonların zamanla sayıca artma ve azalma durumlarına dalgalanma denir.
Av avcı ilişkisinde, avcı (predator) sayısı azaldıkça av sayısı artmaktadır. Av sayısında meydana gelen artış zamanla avcı sayısının artmasına neden olur.

 

 

]]> http://www.dersbiyoloji.com/ekoloji-ile-ilgili-kavramlar.html/feed 0 Mayoz Bölünme http://www.dersbiyoloji.com/mayoz-bolunme-2.html http://www.dersbiyoloji.com/mayoz-bolunme-2.html#comments Wed, 03 Mar 2010 19:10:10 +0000 Zafer COŞKUN http://www.dersbiyoloji.com/?p=533 MAYOZ BÖLÜNME

Mayoz bölünmede hücre kromozom sayısını bir defa arttırdıktan sonra iki defa bölünme geçirir. Bunlar mayoz I ve mayoz II olarak adlandırılır şimdi bunları ayrı ayrı  görelim.

Mayoz I

Mitotik bölünmede olduğu gibi profaz, metafaz, anafaz ve telofaz evrelerinden oluşmuştur ancak en büyük fark profaz evresinde görülür.

Profaz I

DNA ipliklerinin kısalıp kalınlaşmaya başlaması ile başlar.Bu evre sınırları kesin olmayan 5 evreye ayrılıp incelenir. Bu evreler;

A)LEPTOTEN: Kromozomların mikroskopla seçilebildikleri andan itibaren başlar. İki eş kromatid birbirine sarılı halde bulunur.Ayrıca kromatidler üzerinde ‘cromomere’ denilen ve koyu boyanan bölgeler fark edilir.

B)ZİGOTEN: Biri andan diğeri babadan gelen ve birbirlerine benzeyen homolog kromozomlar yan yana gelerek eşleşmeye başlarlar Bu eşleşme bir uçtan diğer uca doğru devam eder.Bu evrede her biri iki kromatid taşıyan iki kromozomun yan yana durmasıyla sanki canlı n sayıda kromozom taşıyormuş görülür.Görülen bu yapıya ‘tetrad’ denir.

C)PAKİTEN: Homolog kromozomların eşleşmesi tamamlanır ancak kromozomlar kısalmaya devam eder.Ayrıca bu evrede kromozomlar arasında genetik madde alışverişi olur buna crossing-over denir. Bu olay homolog kromozomların birbiri üzerine çakışan (kiyazma ‘chiasma’) kısmında gerçekleşir.

D)DİPLOTEN: Tetrat’takı homolog kromozomlar birbirinden ayrılmaya başlar.Ancak kiyazma bölgelerinde ayrılma olmaz ve kiyazmalar uca doğru kaymaya başlar.

E)DİAKİNEZ: Kromozomlar son halini alır çekirdekçik kaybolur çekirdek zarı parçalanır.

Metafaz I

Çekirdek zarının kaybolması, sentriollerin kutuplara çekilmesi ve iğ ipliklerinin oluşması metafazı başlatır.Bu arada kromozomların sentromerleri ekvatoral düzlem üzerinde olacak şekilde gelişi güzel dizilirler.

Anafaz I

Tetradlar iki diata ayrılırlar ve her diat sentriyolü önde olmak üzere kutuplara giderler. Kiyazmalar birbiri üzerinden kayarak ayrılırlar.bu evrede indirgenme(redüksiyon; kromozom sayısının yarıya inmesi)bölünmesi olur.Yani oğul hücrelere giden kromozom sayısı ana hücreninkinin yarısı kadardır.Ayrıca crossing-over nedeniyle kutuplar giden kromozomlar ana hücrenim kromozomlarına benzemezler.

Telofaz I

Telofazda oluşan hücrelerde ya kromozomlar spirallerini çözer ve çekirdek zarı oluşur kromozomlar interfaz evresine dönmeye başlar yada kromozom yapısı değişmeden ikinci bölünme evresine geçer.

Profaz II

Birinci bölünmenin telofazı ile ikinci bölünmenin arasında bir dinlenme devresi olmadan çekirdek zarı parçalanır. Birinci iğ iplikçiklerinin doğrultusuna dik yeni iğ iplikçikler oluşur.

Metafaz II

Her oğul hücrenin haploıd (n) kromozomu ekvatoral düzlem üzerinde dizilir. Bu evrede kromozomlar ikili görülür.

Anafaz II

Ekvatoral düzlem üzerinde dizilmiş olan diatlar sentromerlerinin uzunlamasına bölünmesiyle birbirinden ayrılırlar. Her kromatid anafaz kromozomu halinde kutuplara çekilir.

Telofaz II

Kromozomların helezonları açılır dolayısıyla görünmez olurlar.Çekirdek zarları oluşur sitoplazma bölünür. Böylece bir hücreden 4 tane haploıd hücre meydana gelir.

Kaynaklar;

Kalıtım ve evrim

Prof. Dr. Ali Demirsoy

Genetik ilkeleri

Prof. Dr. Bekir Sıtkı Şaylı

]]> http://www.dersbiyoloji.com/mayoz-bolunme-2.html/feed 0 Hücre Karşılaştırmaları http://www.dersbiyoloji.com/hucre-karsilastirmalari.html http://www.dersbiyoloji.com/hucre-karsilastirmalari.html#comments Tue, 29 Dec 2009 19:11:05 +0000 Zafer COŞKUN http://www.dersbiyoloji.com/?p=451

 


Organel  

Görevi  

Yapısı  

Bulunduğu Yapılar  

DNA, RNA  

kloroplast (plastit)

fotosentez

çift kat zarlı

bitkiler,öglenalar

var

endoplazmik retikulum

madde iletimi

tek kat zarlı

bütün ökaryotlar

yok

golgi aygıtı

madde depolama, paketleme, salgılama

tek kat zarlı

bütün ökaryotlar

yok

mitokondri

enerji üretimi

çift kat zarlı

çoğu ökaryotlar

var

koful

madde depolama ve homeostaz

tek kat zarlı

ökaryotlar

yok

Hücrelerdeki farklı ve benzer yapılar 


Yapı

Prokaryot Hücre

Bitki Hücresi

Hayvan Hücresi

Kısaca Görevi

Hücre zarı

Var

Var

Var

Madde alış-verişi ve sitoplazmayı ortamdan ayırmak

Hücre çeperi

Var

Var

Yok

Koruma ve destek

Ribozom

Var

Var

Var

Protein sentezi

Mitokondri

Yok

Var

Var

Enerji (ATP) üretim merkezi

Plastitler

Yok

Var

Yok

Çeşitli pigmentleri taşımak, besin depo etmek

Klorofil

Var (bazılarında)

Var (çoğunda)

Yok

Fotosentez yapmak

Sentrozom

Yok

Yok

Var

Hücre bölünmesinde görevli

Lizozom

Yok

Benzeri var

Var

Hücre içi sindirim yapmak

Golgi aygıtı

Yok

Var

Var

Hücre dışına salgı yapmak

Endoplazmik retikulum

Yok

Var

Var

Madde taşınması ve depolanması, lipid sentezi

Koful (Vakuol)

Yok

Var (büyük)

Var (küçük)

Geçici depolama birimi

Çekirdek

Zarla çevrili değil

Var

Var

Hücrenin kalıtım ve yönetim merkezi

Çekirdekçik

Yok

Var

Var

DNA ve ribozom sentezi

 

Bitki, Hayvan ve Mantar hücresi karşılaştırması

 

BİTKİ HÜCRESİ

MANTAR HÜCRESİ

HAYVAN HÜCRESİ

Hücre çeperi

Selüloz

Genellikle kitin

yok

Merkezi vakuol (koful)

var

var

yok

Plastid

var

yok

yok

Tipik depo karbonhidratı

nişasta

Glikojen

Glikojen

Sentrozom

Yok

Yok

Var


Temel ökaryotik organeller tablosu

]]> http://www.dersbiyoloji.com/hucre-karsilastirmalari.html/feed 0